كارآفريني

واژه كارآفرين از كلمهEntrepreneur (به معناي متعهد شدن) مشتق شده كه در اصل از زبان فرانسه به ديگر زبان‌ها راه يافته ‌است. انگليسي‌ها سه اصطلاح با نام‌هاي ماجراجو، متعهد و كارفرما را در مورد كارآفرين به كار مي‌بردند. از نظر آنها، كارآفرين كسي است كه متعهد مي‌شود مخاطره‌هاي يك فعاليت اقتصادي را سازماندهي، اداره و تقبل كند.

در واقع كارآفرين كسي است كه نوآوري خاص داشته باشد. اين نوآوري مي‌تواند در ارائه يك محصول جديد، ارائه يك خدمت جديد، در طراحي يك فرآيند نوين و يا نوآوري در رضايت مشتري و... باشد.

كارآفرينان در واقع به تغيير به عنوان مقوله تعيين كننده مي‌نگرند، آنها ارزش‌ها را تغيير مي‌دهند و ماهيت آنها را دچار تحول مي‌كنند. آنان براي تحقق اين ايده، قدرت ريسك‌پذيري خود را به كار مي‌گيرند. به درستي تصميم‌گيري مي‌كنند و از اين رو هر كس به درستي اتخاذ تصميم نمايد به نوعي كارآفرين تلقي مي‌شود.

از نظر «شوميتر» كارآفرين نيروي محركه و موتور توسعه اقتصادي است. وي مشخصه كارآفرين را نوآوري مي‌داند. همچنين «جفري تيمونز» معتقد است كه كارآفرين فردي است كه باعث خلق بينشي ارزشمند از هيچ مي‌شود.

3- كارآفريني

فرآيندي كه بتواند با استفاده از خلاقيت، چيز نويي را همراه با ارزش جديد با استفاده از زمان، منابع، ريسك و به كارگيري همراهان بوجود آورد كارآفريني گويند. كارآفريني فقط فردي نيست. سازماني هم مي‌تواند باشد حتي شركت‌هاي بزرگ اعم از دولتي و خصوصي هم مي‌توانند به كارآفريني دست زنند. امروزه حتي صحبت از دولت كارآفرين به ميان آمده است.

به عقيده «ارتوركول» كارآفريني عبارت است از فعاليت هدفمند كه شامل يك سري تصميمات منسجم فرد يا گروهي از افراد براي ايجاد، توسعه يا حفظ واحد اقتصادي است. «روبرت نشتات» كارآفريني را قبول مخاطره، تعقيب فرصت‌ها، ارضاي نيازها از طريق نوآوري و تأسيس يك كسب ‌و ‌كار مي‌داند. از نظر «پيتر دراكر» كارآفريني يك رفتار مي‌باشد و در واقع بكاربردن مفاهيم و تكنيك‌هاي مديريتي، استانداردسازي محصول، بنا نهادن كار بر پايه آموزش مي‌باشد.

4- عوامل كليدي كارآفريني

شش عامل كليدي در مورد كارآفريني وجود دارد كه عبارتند از:

•         شناخت هدف

•         داشتن افق

•         بكارگيري خلاقيت‌هاي ذهني

•         جامعه‌گرا و جامعه‌پذير بودن

•         شهامت، ابتكار، اميدوار و ريسك‌پذير بودن

•         واقع‌بينانه برخورد كردن با تفاوت بين خلاقيت‌ها و فرصت‌ها

5- ويژگي‌هاي كارآفرينان  

تا به حال ويژگي زيادي در خصوص كارآفرينان بيان شده است. همه كارآفرينان در صفات فردي يكسان نيستند اما ويژگي‌هاي عمومي در آنها وجود دارد كه عبارتند از:

•         خلاقيت و نوآوري

•         هدف‌گرايي

•         ريسك‌پذيري

•         فرصت‌گرايي و فرصت‌شناسي

•         آينده‌نگري و دورانديشي

•         انعطاف‌پذيري

•         اهل كار و عمل

•         اعتماد به نفس و خودباوري

•         واقع‌بيني

6- مزايا و منافع كارآفريني

•         كارآفريني عامل ترغيب و تشويق سرمايه گذاري است.

•         كارآفريني عامل تحريك و تشويق حس رقابت است.

•         كارآفريني عامل تغيير و نوآوري است.

•         كارآفريني باعث ايجاد اشتغال مي‌شود.

•         كارآفريني كيفيت زندگي را بهبود مي‌بخشد.

•         كارآفريني موجب توزيع مناسب درآمد مي‌شود.

بنابر منافع مذكور، امروزه در تمام سرمايه‌گذاري‌هاي دنيا سعي بر اين است كه مغزهاي متفكر صنعتي را شناسايي و جذب كنند به دليل اينكه دنياي امروز، جهان علم و تكنولوژي است و ارزش اصلي توليد در مغز انسان‌ها نهفته است.

آموزش كارآفريني

درخصوص آموزش كارآفريني به طور كلي دو ديدگاه توسط صاحبنظران ارائه مي‌گردد :

1ـ عده‌اي كه درحيطة ويژگيهاي افراد كارآفرين صاحبنظر مي‌باشند، اعتقاد دارند كه افراد كارآفرين، كارآفرين بدنيا مي‌آيند و تحصيل و آموزش نمي‌تواند هيچ تأثيري در افراد داشته باشد و بر جنبة وراثتي بودن كارآفريني و كارآفرين بودن فرد تكيه دارند، چون از نظر آنها شخصيت افراد در كودكي شكل مي‌گيرد (Levie, 1999).

2ـ گروه ديگر تأكيدشان بر اين است كه همه چيز را مي‌توان با آموزش در افراد ايجاد كرد حتي ويژگيهاي كارآفرينان را. يعني مي‌توان افرادي كارآفرين ساخت. از طرفداران اين دسته مي‌توان «پيتر دراكر» را نام برد. پيتر دراكر كه به عنوان يكي از انديشمندان پيشگام در زمينة مديريت در عصر ما شناخته شده است گفته است : از اسرار كارآفريني سخن مي‌گوييد؟ اين سحر و جادو نيست، مرموز نيست و ارتباطي هم با اجنه ندارد. اين نوعي آموزش است و مانند هر آموزش ديگري قابل ياددهي و آموزش مي‌باشد. (Drucker, 1985).پژوهش‌ها نشان مي‌دهد كه مهمترين عامل مؤثر در حركت كارآفريني از قوه به فعل، بروز روحيه كارآفريني در افراد از طريق آموزش مي‌باشد. سازمان بين‌المللي كار (ILO) به منظور ارتقاء كارآفريني مديران صنايع كوچك، برنامه‌هاي آموزشي و مشاوره‌اي با عنوان SIYB در كشورهاي مختلف بوجود آورده است. اين برنامه‌ها كه عملكرد مؤسسات كوچك اقتصادي را بهبود مي‌بخشد برحسب توانايي مديران صنايع كوچك و نوع فعاليت طراحي شده‌اند. قابل توجه است كه با طي دوره SIYB، 90 درصد شركت‌كنندگان با اصول اوليه كسب و كار آشنا شده‌اند و 50 درصد از كارآفرينان مهارت‌هاي خاص مديريتي را فرا گرفته‌اند. در حال حاضر ILO در 70 كشور دنيا برنامه SIYB را كه هدف آن رشد كارآفريني در صنايع كوچك است به اجرا آورده است. به عنوان نتيجه، بايد در آموزش و پرورش يك فرد كارآفرين به 4 نكته توجه داشت:

1ـ انگيزه كارآفريني؛

2ـ ويژگيها؛

3ـ مهارتها؛

4ـ ايجاد ساختار مناسب براي فعاليت كارآفرينان

مشكلاتي كه پيش‌بيني مي‌گردد آموزش كارآفريني در كشورما در مؤسسات آموزش با آنها روبرو باشد يا روبرو شود (جدول شمارة 2) :

1ـ ارائه نشدن آموزشهاي عملي و كارآموزي مناسب؛

2ـ اندك بودن منابع آموزشي؛

3ـ بوروكراسي اداري و سلسله مراتبي گاهي خيلي شايد در مديريت آموزشي؛

4ـ عدم ارتباط بين مراكز آموزشي و عدم استفاده از تجارب يكديگر؛

5ـ عدم اعتقاد بعضي از مسئولين و مديران به موضوع؛

6ـ عدم انگيزه كافي براي انجام كارهاي پژوهشي؛

7ـ عدم حمايت از جانب اعضاي هيئت علمي و آموزشگران؛

8ـ عدم حمايت از جانب كادر ارشد مديريت دانشگاهها و مؤسسات آموزشي؛

9ـ عدم رقابتهاي بين دانشكده‌اي و دانشگاهي در سطح برنامه؛

10ـ عدم شناخت مسئوليت و مديران هنرستانها، آموزشكده‌ها، دانشكده‌ها و دانشگاه‌هاي كشاورزي (مراكز آموزشي) نسبت به هر موضوع.

- راهكارهاي ترويج كارآفريني

با ضرورت روزافزون نياز به افراد كارآفرين در جامعه ما به ويژه بعد از انقلاب و دوران سازندگي كه با رشد صنعت مواجه هستيم بايد تمامي ارگان‌ها با همكاري هم در اين زمينه قدم بردارند و هر كدام نقشي را بر عهده گيرند و نقش دولت در اين ميان از همه مهمتر است. از جمله:

•         تنظيم و تدوين سياست‌هاي بلند مدت و ميان مدت در خصوص حمايت از فعاليت‌هاي كارآفريني و كارآْفرينان نوپا.

•         ترويج فرهنگ كارآفريني و معرفي كارآفرينان نمونه از طريق مطبوعات و قدرداني از آنها.

•         ساختن فيلم و سريال در مورد زندگي كارآفرينان نمونه و تشويق مردم به سوي كارآفريني توسط صدا و سيما.

•         وارد كردن مضامين كارآفريني در كتاب‌هاي درسي مي‌تواند بذر ايجاد انگيزه كارآفريني را در كودكان بارور كند.

•         تبيين شرايط محيطي لازم براي پرورش و رشد استعدادهاي كارآفريني.

•         برگزاري سمينار، نشر مقاله و ارائه سخنراني به منظور تغيير دانش و معرفت مديران و سياستگذاران و كارگزاران مؤسسات.

•         گسترش فرهنگ كارآفريني در بخش دولتي و تعاوني.

•         تدوين دوره‌هاي آموزشي بلند مدت در چارچوب دوره‌هاي تحصيلي كارشناسي،‌ كارشناسي ارشد و دكترا در دانشگاه‌ها، ايجاد مراكز آموزشي مستقل و مراكز آموزشي مديريت در سطح دبيرستان‌ها و مدارس راهنمايي و ابتدايي.

•         حمايت‌هاي دولتي و خصوصي جهت فعاليت بيشتر و مطلوب‌تر كارآفرينان.

•         ايجاد و گسترش صنايع كوچك به منظور بهره‌برداري از ظرفيت‌هاي خالي اقتصاد كشور.

•         اصلاح سياست‌ها و قوانين دست و پاگير دولتي.

•         برگزاري جلساتي با حضور كارآفرينان و بيان مشكلات موجود بر سر راه آنان و ارائه شيوه‌هاي مقابله با آن مشكلات.

•         معرفي يك روز به عنوان روز كارآفرين تا به عمل آنها ارزش و اعتبار بخشيم. در خاتمه اميد آن مي‌رود كه فضاي كشور به گونه‌اي فراهم شود كه كارآفرينان بتوانند رشد نمايند و اين امر مستلزم همكاري نزديك محافل علمي و مؤسسات اجرايي براي شناسايي و پرورش و توسعه استعدادهاي افراد است تا بتوانيم هر چه بهتر و بيشتر از اين ذخاير گرانبها به نحو احسن استفاده نماييم.

اهم موضوعات قابل تحقیق در کارآفرینی:
آموزش کارآفرینی
نقش شرکتهای کوچک
تکنولوژی اطلاعات

1- جنبه های اقتصادی کسب و کار:
بررسی علل و عوامل عدم موفقیت کارآفرینان در ایجاد کسب و کارهای جدید
مطالعه و بررسی فرآیند ایجاد کسب و کار توسط کارآفرینان و ارائه الگوی رفتاری آنان د رصنایع مختلف
بررسی و تجزیه و تحلیل اقدامات کارآفرینانه شرکتها بر اساس الگوی شومپیتر
بررسی انواع کارآفرینان در ساختار اقتصادی (ارتباط نوع فرصتهای اقتصادی و نوع کارآفرینان)
نقش کارآفرینان در رشد و توسعه اقتصادی از دیدگاه تئوریهای اقتصاد
رویه ها و روش های مالی در موسسسات کارآفرینی
نقش کارآفرینی و اشتغال زایی( بویژه جوانان)
بررسی رابطه بین ارزشها و قوانین اسلامی و اشاعه فرهنگ کارآفرینی کارآفرینی و موُسسات خیریه
جهانی شدن (Globalization ) و کارآفرینی
جایگاه کارافرینی در نظریات توسعه اقتصادی کشورهای جهان سوم
کارآفرینی در بخش کشاورزی

4- آموزش کارآفرینی:
طراحی دوره های آموزشی در سطوح دبستان، راهنمایی و دبیرستان در خصوص کارآفرینی
طراحی دوره های آموزشی در سطوح دانشگاه
مدل ارزیابی بازده سرمایه گذاری در آموزش کارآفرینی
ارتباط صنعت و دانشگاه و نقش آن در کارآفرینی
ارائه راهکارهای اجرایی آموزش کارآفرینی و ایجاد پرورشگاههای کارآفرین ( Incubator ) توسط نهادهای اجرایی و آموزشی

5- نقش شرکتهای کوچک:
بررسی و تجزیه و تحلیل علل عدم شکل گیری زنجیره های خدماتی - توزیعی فرانشیز (Franchise) در ایران
نقش شرکتهای کوچک در توسعه اقتصاد
بررسی و ارزیابی پروژه ها و فرصتهای کارآفرینی
ساختار سرمایه در مؤسسات کوچک و کارآفرین
مدیریت استراتژیک در مؤسسات کوچک و نقش کارآفرین در تدوین استراتژی
بررسی زمینه های کارآفرینی در صنایع کوچک ایران
نقش فرانشیز در اشتغال زائی و توسعه اقتصادی

7- تکنولوژی اطلاعات :
نقش تکنولوژی اطلاعات و اینترنت در توسعه فرصتهای کارآفرینی
فرایند انتقال تکنولوژی و فرایند نوآوری در شرکتهای کارآفرین
بررسی استفاده از تکنولوژی اطلاعات در کارآفرینی در ایران
طراحی سیستم اطلاعات کارآفرینی در صنعت و خدمات
طراحی سیستمهای پاداش و حقوق و دستمزد مبتنی بر الزامات کارآفرینی